Yemek sonrası uyku hali ve yorgunluk insülin direncine işaret edebilir. Uzmanlar, bu durumun sadece kilolu değil, zayıf kişilerde de görülebileceği konusunda uyarıyor.
Yemek sonrası yaşanan uyku hali ve yorgunluk, sık tatlı yeme isteği gibi belirtiler insülin direncine işaret edebilir. Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı Uzm. Dr. Aysel Mammadyarzada, bu durumun sadece kilolu bireylerde değil, zayıf kişilerde de görülebileceği konusunda uyardı.
İnsülin direnci, vücut hücrelerinin insülin hormonuna yeterince yanıt vermemesi sonucu kan şekerinin yükselmesiyle ortaya çıkan bir metabolik bozukluktur. Genetik yatkınlık, hareketsiz yaşam tarzı, düzensiz beslenme ve karın bölgesindeki yağlanma gibi faktörler insülin direncini tetikleyebilir.
Uzm. Dr. Mammadyarzada, insülin direncinin hücrelerin glukozu yeterince kullanamamasına yol açtığını belirtti. Bu durumun kan şekerinin yükselmesine neden olduğunu ve hücrelerde enerji eksikliği yaratabildiğini söyledi. İnsülin direnci, karaciğer yağlanması, hızlı kilo alımı, bel çevresinde kalınlaşma gibi sorunlara yol açabilir. Ayrıca yemek sonrası ortaya çıkan uyku hali ve yorgunluk da önemli belirtiler arasındadır.
Bu metabolik bozukluk, karaciğerin fazla yağ üretmesine, karaciğer yağlanmasına (MASH) ve kötü kolesterol (LDL) seviyesinin artmasına neden olabilir. Yükselen LDL seviyeleri damar duvarlarında plak oluşumunu hızlandırarak ateroskleroz ve yüksek tansiyon riskini artırabilir.
İnsülin direnci genellikle fazla kiloyla ilişkilendirilse de, normal kilolu veya zayıf bireylerde de görülebilir. Uzm. Dr. Mammadyarzada, bu durumlarda genetik yatkınlık, hareketsiz yaşam ve düzensiz beslenmenin rol oynadığını vurguladı. Bu nedenle sadece kiloya bakarak değerlendirme yapmanın yetersiz olduğunu, gerekli durumlarda kan testleriyle insülin direncinin araştırılması gerektiğini belirtti.
İnsülin direncini yönetmek için günlük kalori alımının 300-500 kcal azaltılması önerilir. Kilo kontrolü, trigliserid düzeylerinde azalma ve HDL-kolesterolde artış sağlayarak insülin direncini düşürebilir. Sağlıklı beslenme ve düzenli egzersiz, insülin direncini geri döndürmede etkili olabilir.
İnsülin direnci tanısı, açlık kan şekeri, açlık insülin düzeyi, şeker yükleme testi (OGTT), HbA1c, kolesterol ve trigliserid seviyeleri gibi laboratuvar testleri ile konulur. Hastanın kilo durumu, bel çevresi ve klinik belirtileri de tanı sürecinde değerlendirilir.
Yorum Yap