Sanayi Bakanlığı’nın kritik ham madde listesine lityum-iyon bataryaları eklemesiyle Türkiye, batarya üretiminde Avrupa’nın yeni üssü olma yolunda önemli bir adım attı. Düzenleme, EV yatırımlarını hızlandıracak.
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın hazırladığı tebliğ değişikliğiyle lityum-iyon batarya teknolojileri, ‘Kritik Hammadde Listesi’ne dahil edildi. Bu adım, Türkiye’yi batarya üretimi ve elektrikli araç yatırımlarında Avrupa’nın stratejik bir üretim üssü haline getirmeyi hedefliyor.
Yeni düzenleme, ülkenin ekonomik ve stratejik öneme sahip ham maddelerini belirleyen listeye, tedarik kesintisi riski yüksek bulunan 36 ürünü ekledi. Lityum-iyon batarya teknolojilerinin bu kapsama alınması, özellikle elektrikli araç (EV) yatırımları için onay ve finansman süreçlerini hızlandıracak.
Jeopolitik gerilimler ve bölgesel çatışmalar, enerji piyasalarındaki dalgalanmaları artırarak elektrikli araçlara olan ilgiyi doğrudan etkiliyor. Petrol fiyatlarındaki oynaklık, kısa vadede alternatif enerji çözümlerine yönlendirirken, uzun vadede fosil yakıt bağımlılığını azaltma hedeflerini güçlendiriyor.
Mart ayında dünya genelinde 1,75 milyon elektrikli araç satışı gerçekleşti. Bu rakamlar, yıllık bazda yüzde 3 ve aylık bazda yüzde 66’lık bir artışa işaret ediyor. Elektrikli araç satışlarındaki bu büyümede, Avrupa’daki rekor artışlar önemli rol oynadı.
İstanbul Ticaret Odası (İTO) Başkanı Şekib Avdagiç, bu düzenlemenin Türkiye’nin Avrupa ile Asya arasında bölgesel bir üretim üssü olma iddiasını desteklediğini belirtti. Avdagiç, Avrupa’nın Asyalı üreticilere alternatif aradığı bu dönemde konjonktürün Türkiye lehine işlediğini vurguladı. Lityum-iyon bataryaların stratejik kapsama alınmasının, Türkiye’nin batarya üretiminde bölgesel bir üs olma stratejisinin en kritik ayağını oluşturduğunu ifade etti.
Avdagiç, bu tebliğin hem yerli ve milli batarya üretimini hem de bu alandaki doğrudan yabancı yatırımları teşvik edeceğini söyledi. Batarya teknolojisinin, ulaşım, savunma, enerji ve sağlık gibi dört kritik sektörün aynı ham madde zincirine ve teknolojiye bağımlı hale gelmesinde merkezi bir rol oynadığını belirtti.
Bu düzenlemenin, batarya üretimi ve Ar-Ge süreçlerinin önünü açarken, elektrikli araç yatırımlarında daha hızlı onay ve finansman imkanları sunarak yatırım iştahını artıracağını ekledi. Avdagiç, batarya teknolojisinin yakın gelecekte ekonomik egemenliğin temel unsurlarından biri haline geleceğini vurguladı.
Orta Doğu’daki gerilimle yükselen petrol fiyatlarının elektrikli araca geçişi hızlandırdığını belirten Avdagiç, bölgesel enerji risklerinin elektrikli araçlara yönelimi daha da hızlandıracağını ve satışlarda yeni rekorlar getirebileceğini öngördü. Lityum ve diğer kritik minerallerde tedarik zincirinin kırılganlığının, ülkeleri stratejik üretim kapasitesi oluşturmaya zorladığını kaydetti.
Türkiye’nin lityum ham madde ihtiyacını yerli üretimle karşılamak için yoğun çalışmalar yürüttüğünü ve batarya için gereken tüm minerallerin temini amacıyla ham madde coğrafyasına yönelik etkin dış politika izlediğini dile getirdi.
Şekib Avdagiç, Bakanlığın lityum-iyon batarya teknolojilerini stratejik ürün kapsamına almasının, batarya üretimi ve geliştirmenin önünü açtığını ve Türkiye’nin batarya üretiminde bir merkez olması yolunda kritik bir adım olduğunu söyledi. Bu kararın, batarya üretiminde kullanılan ham maddelerde tedarik kesintisi riskini önemli ölçüde azaltacağını vurguladı.
Düzenlemenin, enerji depolama ve elektrikli araç yatırımlarına büyük ivme kazandıracağını, ayrıca rüzgar ve güneş enerjisi santrallerinin batarya kapasitesi tesis etmelerini kolaylaştıracağını belirtti. Küresel lityum-iyon batarya pazarının 2026’da 130-140 milyar dolara ulaşmasının beklendiğini, pazarın yaklaşık yüzde 55’inin Asya-Pasifik Bölgesi’nde yoğunlaştığını aktardı.
Avdagiç, 2025 itibarıyla bölgenin büyüklüğünün 75 milyar doları aşmış olacağını ve HIT-30 programının hedeflediği 80 gigavat saatlik batarya kapasitesinin, 2025 küresel pazarının yaklaşık yüzde 7’sine karşılık geldiğini ifade etti. Bu tebliğ ile HIT-30 programlarının birbirini tamamlayarak Türkiye’yi batarya ve elektrikli araç ekosisteminde daha güçlü bir konuma taşıyacağını ve hem yerli üretimi hem de yabancı yatırımları artıracağını sözlerine ekledi.
ING Group Kıdemli Ulaşım ve Lojistik Sektör Ekonomisti Rico Luman, son dönemde elektrikli araçlarda daha ucuz ve rekabetçi olması nedeniyle NMC bataryalardan LFP bataryalara doğru bir kayış gözlemlediğini belirtti. Bu durumun LFP bataryalarına olan talebi artırdığını ve Türkiye’de markaların gerçekleştireceği elektrikli araç üretiminin bu süreci destekleyeceğini kaydetti.
Luman, Avrupa Birliği’nin (AB) batarya paketi tedarikinde Çin’e olan büyük bağımlılığını azaltmak istediğini ve Türkiye’nin AB ile Gümrük Birliği anlaşmasının bulunduğunu hatırlattı. Kritik ham maddelerin kapsamını lityum-iyon batarya girdilerini de içerecek şekilde genişletme kararının, jeopolitik gerçekler ve elektrifikasyon süreci göz önüne alındığında mantıklı bir adım olduğuna inandığını ifade etti.
AB’nin de benzer konuları ele alan Kritik Ham Maddeler Yasası’nı kabul ettiğini ancak Çin’in üretim ölçeği ve batarya metal rafinerilerinin çoğuna ev sahipliği yapması sayesinde batarya üretiminde rekabet avantajına sahip olduğunu belirtti. Luman, akaryakıt fiyatlarındaki artışın ardından bireysel sürücülerin elektrikli araçlara olan ilgisinde net bir canlanma görüldüğünü, evde veya işte şarj imkanına sahip olunduğunda kilometre başına enerji maliyeti açısından bu araçların zaten cazip hale geldiğini sözlerine ekledi.
Yorum Yap