Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı verilerine göre, TRABİS’in devreye girmesiyle Türkiye’deki .tr uzantılı alan adı sayısı 1,3 milyona yükseldi.
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) verilerine göre, Türkiye’deki .tr uzantılı alan adı sayısı 1 milyon 300 bine ulaştı. Özellikle 14 Eylül 2022’de faaliyete geçen TRABİS (Türkiye Alan Adları Sistemi), alan adı tahsis süreçlerini hızlandırarak toplam aktif alan adı sayısında önemli bir artış sağladı. TRABİS öncesi 460 bin olan aktif alan adı sayısı, yeni dönemde yaklaşık üç katına çıktı.
Türkiye’de “.tr” uzantılı alan adlarının yönetimi 1991 yılından itibaren Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) tarafından gerçekleştirildi. 2008 yılında yürürlüğe giren 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu, internet alan adlarının tahsisini yapacak kurumun belirlenmesini Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’na devretti. Bakanlık, 7 Kasım 2010’da Resmi Gazete’de yayımlanan İnternet Alan Adları Yönetmeliği ile bu yetkiyi Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumuna (BTK) verdi.
BTK, bu görevi kapsamında 14 Eylül 2022 tarihinde TRABİS’i (Türkiye Alan Adları Sistemi) faaliyete geçirdi. TRABİS’in geliştirilmesi sürecinde, 10 Haziran 2023’te İnternet Alan Adları Tebliği’nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ ile bazı güncellemeler yapıldı. Kurul kararıyla düzenlenen “.a.tr” yapısındaki alan adlarının ilk tahsis işlemleri ve uygulanacak usul esaslar bu dönemde yürürlüğe girdi.
Tahsis işlemlerinde, kamu kurum ve kuruluşları ile sermayesinin yarısından fazlası kamuya ait kuruluşların yürürlük tarihinde tahsisli olan alan adlarına öncelik tanınıyor. Ayrıca, “.a.tr” yapısındaki alan adlarına ilişkin ücretler Kurul tarafından düzenlendi. “gov.tr, edu.tr, tsk.tr, bel.tr ve k12.tr” uzantılı alan adları ise ücretsiz olarak tahsis ediliyor.
TRABİS kayıtlarına göre, toplam 1 milyon 300 bin aktif alan adının büyük bölümünü “com.tr” uzantılı internet siteleri oluşturuyor. 988 bin 743 ile “com.tr” başı çekerken, bunu 180 bin 62 ile “.tr”, 29 bin 974 ile “org.tr” ve 27 bin 386 ile “net.tr” uzantılı siteler takip ediyor. “.web”, “.av”, “.bel”, “.edu” gibi çeşitli mesleki ve kurumsal alan adları da listede yer alıyor.
Söz konusu alan adlarını kullanan internet sitelerinin yüzde 81,2’si Türkiye’de barındırılıyor. Almanya yüzde 6, ABD yüzde 5,3, Fransa yüzde 2,1, Hollanda yüzde 1,6, Kanada yüzde 0,9 ve İngiltere yüzde 0,7 ile diğer önemli barındırma ülkeleri olarak sıralanıyor. Kalan yüzde 2,2’lik kısım ise farklı ülkelerde konumlanıyor.
İnternet Alan Adları Yönetmeliği kapsamında, alan adı uyuşmazlıklarının çözümü için “Uyuşmazlık Çözüm Mekanizması” (UÇM) oluşturuldu. BTK tarafından düzenlenen usul ve esaslar doğrultusunda TR Alan Adları Uyuşmazlık Çözüm Merkezi hizmet veriyor. Bu merkez, “.tr” uzantılı alan adlarıyla ilgili anlaşmazlıkları hızlı, etkin ve adil bir şekilde çözmeyi hedefliyor.
Bilgi Teknolojileri ve İnternet Güvenliği Derneği (BTİDER), İstanbul Tahkim Merkezi (ISTAC) ve TOBBUYUM Arabuluculuk ve Uyuşmazlık Çözüm Merkezi, UÇM kapsamında faaliyet gösteriyor. Bu kuruluşlar, mahkeme yoluna gitmeden uyuşmazlıkların giderilmesi için alternatif çözüm yolları sunuyor.
Yorum Yap