Türkiye, yapay zeka alanında yeni ulusal eylem planını açıklıyor. Türkçe dil modelleri, veri merkezleri ve savunma sanayii adımlarıyla dijital dönüşüm hızlanıyor.
Türkiye, yapay zeka alanındaki ulusal stratejisini güncelleyerek yeni bir eylem planı hazırladı. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinasyonunda yürütülen çalışmalar, gelecek ay kamuoyuyla paylaşılacak. Bu plan, Türkçe büyük dil modelleri, veri merkezi altyapısı ve savunma sanayii odaklı adımlarla ülkenin yapay zeka kapasitesini büyütmeyi hedefliyor.
Hükümet ve özel sektör kuruluşları, yapay zeka çalışmalarını öncelikli gündem maddeleri arasına aldı. Türkiye, küresel ekonomide üretimden savunmaya, finanstan kamu hizmetlerine kadar birçok alanda yapay zekanın etkisini artırmayı amaçlıyor. Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı, TÜBİTAK ve HAVELSAN gibi kurumlar da bu sürece dahil oldu.
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, Türkiye’nin yeni “Yapay Zeka Eylem Planı” için görüş ve önerileri topladı. Küresel standartlardaki “ortak akıl” ve “toplumsal sahiplik” prensipleriyle somutlaştırılan strateji belgesi, son rötuşların ardından kamuoyuna duyurulacak.
Planla birlikte Türkiye, yapay zeka teknolojilerini tasarlayan, üreten ve küresel ölçekte rekabet eden öncü ülkelerden biri haline gelmeyi hedefliyor. Yeni yol haritası, yapay zeka işlemci kapasitesinin artırılması ve sanayiden sağlığa, finanstan kamu hizmetlerine kadar tüm alanlarda dijital dönüşümün hızlandırılmasını öngörüyor. Gelecek dönemde yapay zeka uzmanı yetiştirmeye yönelik eğitim programları yaygınlaştırılacak ve kamunun büyük veriyi değere dönüştürecek çözümler artırılacak.
Türkiye’nin yapay zeka alanındaki en önemli başlıklarından birini Türkçe büyük dil modelleri oluşturuyor. T3 Vakfı ve Baykar iş birliğiyle geliştirilen T3 AI, Temmuz 2025’te sosyal beta sürümüyle kullanıma sunuldu. Açık kaynaklı olarak geliştirilen bu model, Türkçe’nin yanı sıra farklı dillerle de çalışabiliyor. Milli Eğitim Bakanlığı, Anadolu Ajansı, TRT, TÜBA, SETA ve Microsoft projenin paydaşları arasında yer alıyor.
TÜBİTAK da büyük dil modeli geliştirme çalışmalarını sürdürüyor. Bu model, teknolojinin Türkçesini geliştirmesine ve Türk gibi düşünmesine katkı sağlamayı amaçlıyor. Türkiye, Türkçe büyük dil modeliyle yapay zeka rotasını ulusal ihtiyaçlar doğrultusunda şekillendiriyor.
Türkiye, veri merkezi yatırımlarını ülkeye çekmek amacıyla çalışmalarını hızlandırdı. Turkcell ve Google Cloud ortaklığıyla Ankara’da kurulacak hiper ölçekli veri merkezleri, verilerin yurt dışına çıkmadan Türkiye’de saklanmasına ve işlenmesine olanak tanıyacak. Bu merkezlerin 2028’de tam kapasiteyle hizmete girmesi bekleniyor.
Savunma sanayii de yapay zeka projelerinde öncü bir rol üstleniyor. Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı, ocak ayında Yapay Zeka, Kuantum ve Otonom Sistemler Tatbikatı ALFA için bilgi istek dokümanı yayımladı. Tatbikat senaryoları arasında ortak yer kontrol istasyonu, sürü yetenekleri ve İHA sürülerinin kuantum anahtar dağıtımıyla haberleşmesi bulunuyor.
HAVELSAN’ın MAIN Kurumsal Yapay Zeka Platformu, savunma ve kamu odaklı yapay zeka çözümlerinin örnekleri arasında yer alıyor. Platformda, Türkçe’nin nüanslarını kavramaya odaklanan 9 milyar parametreli bir büyük dil modeli bulunuyor. MAIN’in yeni modülleri, 200’den fazla dilde metin anlama, çeviri, özetleme ve siber güvenlik asistanı gibi yetenekler sunuyor.
Kamu kurum ve kuruluşları da yapay zeka dönüşümüne yönelik çalışmalar gerçekleştiriyor. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı, dijital alanda doğru bilginin korunması ve dezenformasyonla mücadeleyi güçlendirmek amacıyla kamu internet sitelerinde yapay zeka uyumlu teknik standart dönüşümü başlattı.
Bu uygulama, kamu kurumlarının internet sitelerindeki içerikleri ve kurumsal yapıları yapay zeka sistemleri tarafından doğru biçimde tanımasını sağlayacak. Böylece kamusal bilginin bütünlüğü korunacak, resmi içeriklerin görünürlüğü artırılacak ve dijital alanda Türkiye’nin iletişim kapasitesi güçlenecek. Başkanlık ayrıca, küresel ölçekte 18 milyondan fazla kullanıcısı bulunan Hugging Face platformuna katılan ilk kamu kurumu oldu.
Türkiye, yapay zeka alanındaki çalışmalarında Türk devletleriyle iş birliğini de sürdürüyor. 15 Mayıs’ta Kazakistan’ın Türkistan şehrinde düzenlenen Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) Gayriresmi Zirvesi’nde bu alanda birçok karar alındı.
Üye ülkeler, kültürler arası iletişimi kolaylaştırmak, Türk dillerini korumak ve eğitim platformlarını geliştirmek amacıyla Türkiye’nin girişimiyle Türk Büyük Dil Modeli’nin ve ilgili yapay zeka araçlarının geliştirilmesini ele alacak. Ayrıca, TDT Yapay Zeka ve Dijital Kalkınma Eylem Planı’nın hazırlanması kararlaştırıldı. Bu planın yıl sonuna kadar tamamlanması hedefleniyor.
Yorum Yap