Bolat: Sanayide Karbonsuzlaşma Rekabet Gücümüzü Artıracak

Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Türkiye’nin BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) Başkanı sıfatıyla, sanayinin uzun vadeli rekabet gücünü güçlendirirken karbonsuzlaşma yatırımlarını hızlandırmak için uluslararası ortaklarla çalışma kararlılığını dile getirdi.

Bolat, Antalya’da COP31 kapsamında Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) tarafından düzenlenen “İş ve Yatırım Zirvesi”nde “Rekabet Gücü İçin Karbonsuzlaşma: Sanayinin Yeni Denklemi” paneline konuşmacı olarak katıldı.

Karbonsuzlaşmanın iki hedefi

Bolat, sanayide karbonsuzlaşma sürecinin emisyonların azaltılması ve rekabet gücünün artırılması olmak üzere iki temel sonuç doğurması gerektiğini belirtti. Sanayide Karbonsuzlaşma Çalışma Grubu’nun tavsiyelerine işaret eden Bakan, bu tavsiyelerin önemli olduğu üç alanı sıraladı.

Öngörülebilir düzenleme talebi

Bolat, güvenilir bir karbon fiyatlandırma mekanizmasının şirketlere yatırım için gereken güveni ve öngörülebilirliği sağlaması gerektiğini söyledi. Büyük ölçekli karbonsuzlaştırma projelerinin uzun sürede sonuç verdiğini belirten Bakan, işletmelerin gelecekteki karbon maliyetleri de dahil olmak üzere açık ve öngörülebilir düzenlemelere ihtiyaç duyduğunu ifade etti.

Bakan, İklim Kanunu’nun yasal temelini oluşturduğu Emisyon Ticaret Sistemi’nin (ETS) 2026’da pilot uygulama aşamasına geçtiğini hatırlattı. Bakanlığın koordinasyonunda Yeşil Mutabakat Eylem Planı’nın 2026-2030 dönemini kapsayacak şekilde güncellendiğini aktardı.

Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması ve ihracat

Bolat, karbon maliyetlerinin artık ülke sınırlarıyla kalmadığını, iklimle ilişkili düzenlemelerin uluslararası ticareti giderek daha fazla şekillendirdiğini belirtti. Avrupa Yeşil Mutabakatı kapsamındaki Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması’nın (SKDM) ihracatçıları doğrudan etkilediğini vurgulayan Bakan, Türkiye’nin geçiş döneminde SKDM kapsamındaki ürünlerde AB’nin en büyük ikinci tedarikçisi olduğunu kaydetti.

Bakan, bu sektörlerdeki ihracatın 2025’te yaklaşık yüzde 48’inin AB’ye yapıldığını söyledi. SKDM’nin karbon kaçağını önleme amacını kabul ettiklerini belirten Bolat, mekanizmanın uygulanmasında gerçek emisyon performansının doğru yansıtılmasını ve Türkiye’de ödenen karbon bedellerinin dikkate alınmasını talep ettiklerini ifade etti. Bu amaçla oluşturulan Türkiye-AB SKDM Çalışma Grubu aracılığıyla varsayılan değerler, doğrulama düzenlemeleri ve yenilenebilir kaynaklardan üretilen elektriğin değerlendirilmesi konularında birlikte çalışıldığını açıkladı.

Yeni gerekliliklerin çevresel fayda sağlaması

Kaynak verimliliği ile döngüsel ekonomiye geçişin emisyon azaltımı ve rekabet gücü açısından aynı derecede önemli olduğunu belirten Bolat, geri dönüştürülmüş içerik kuralları, çevresel ayak izi hesaplamaları ve dijital ürün pasaportları gibi yeni ürün düzeyindeki gerekliliklerin, sanayi için gereksiz ticaret engelleri ve ek yük yaratmadan gerçek çevresel fayda sağlaması gerektiğini söyledi.

Planlardan yatırıma geçiş

Bakan, karbonsuzlaşma planlarının somut yatırım kararlarına dönüştürülmesi gerektiğini belirterek hükümetler, kalkınma bankaları, teknoloji sağlayıcıları ve sanayicilerin temiz üretimi finanse etmek ve düşük karbonlu ürünlere güvenilir talep oluşturmak için birlikte çalışmasının önemine dikkat çekti. Bu doğrultuda öngörülebilir bir politika çerçevesi oluşturmak ve yeşil finansmanı devreye almak için önemli adımlar atıldığını söyledi.

Bolat, ulusal ETS’den elde edilecek gelirlerin yeşil dönüşüm ve sanayide karbonsuzlaşmayı desteklemek için kullanılmasının öngörüldüğünü açıkladı. Sanayinin karbonsuzlaştırılmasının yalnızca iddialı hedefler koymaktan ibaret olmadığını, doğru politikalar, finansmana erişim ve sanayiyle yakın işbirliği gerektirdiğini vurguladı.

“COP31 Başkanı olarak Türkiye, sanayimizin uzun vadeli rekabet gücünü artırırken sanayide karbonsuzlaşmaya yönelik yatırımları hızlandırmak amacıyla uluslararası ortaklarımızla birlikte çalışmaya kararlıdır” diyen Bolat, konuşmasını bu çerçevede tamamladı.